Όλοι νιώθουμε άγχος κάποιες φορές: πριν από μια εξέταση, μια συνέντευξη, μια δύσκολη συζήτηση. Το άγχος δεν είναι «αδυναμία» ούτε κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να εξαφανίσουμε. Είναι ένα σύστημα συναγερμού που εξελίχθηκε για να μας προστατεύει.
Πότε το άγχος μάς βοηθά
Σε μέτρια ένταση, το άγχος μάς κρατά σε εγρήγορση, μας βοηθά να προετοιμαζόμαστε και να προσέχουμε. Εμφανίζεται όταν κάτι μάς νοιάζει και υποχωρεί όταν περάσει η κατάσταση που το προκάλεσε.
Πώς εκδηλώνεται
- Στο σώμα: γρήγοροι χτύποι της καρδιάς, σφίξιμο στο στήθος, πόνος στο στομάχι, μυϊκή ένταση, δυσκολία στον ύπνο.
- Στη σκέψη: συνεχείς ανησυχίες του τύπου «τι θα γίνει αν…», δυσκολία συγκέντρωσης, καταστροφικά σενάρια.
- Στη συμπεριφορά: αποφυγή καταστάσεων, αναβλητικότητα, ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση.
Αν τα σωματικά συμπτώματα είναι έντονα ή καινούργια, είναι σκόπιμο να τα δει και γιατρός, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες.
Πότε χρειάζεται υποστήριξη
Αξίζει να ζητήσεις βοήθεια όταν το άγχος:
- διαρκεί εβδομάδες ή μήνες και δεν υποχωρεί,
- επηρεάζει τον ύπνο, την εργασία, τις σπουδές ή τις σχέσεις σου,
- σε κάνει να αποφεύγεις πράγματα που θα ήθελες ή χρειάζεσαι να κάνεις,
- εμφανίζεται ως κρίσεις πανικού, δηλαδή ξαφνικά κύματα έντονου φόβου με σωματικά συμπτώματα,
- σε οδηγεί στο να καταφεύγεις σε αλκοόλ ή άλλες ουσίες για να ηρεμήσεις.
Δεν χρειάζεται να περιμένεις να γίνει «πολύ». Η ψυχολογική υποστήριξη βοηθά και σε πρώιμο στάδιο.
Τι μπορείς να δοκιμάσεις από σήμερα
- Αργή αναπνοή. Εισπνοή για 4 δευτερόλεπτα, εκπνοή για 6, επί 2–3 λεπτά. Η πιο αργή εκπνοή βοηθά το σώμα να ηρεμήσει.
- Γείωση 5-4-3-2-1. Ονόμασε 5 πράγματα που βλέπεις, 4 που αγγίζεις, 3 που ακούς, 2 που μυρίζεις και 1 που γεύεσαι.
- Γράψε τις ανησυχίες σου. Ξεχώρισε όσες μπορείς να επηρεάσεις από όσες όχι και διάλεξε ένα μικρό βήμα για τις πρώτες.
- Φρόντισε τα βασικά. Τακτικός ύπνος, κίνηση, κανονικά γεύματα και λιγότερη καφεΐνη κάνουν πραγματική διαφορά.
- Μίλα με κάποιον που εμπιστεύεσαι. Το να μοιραζόμαστε αυτό που μας βαραίνει συχνά το ελαφραίνει.
Στόχος δεν είναι να μη νιώθεις ποτέ άγχος, αλλά να μη σε εμποδίζει να ζεις όπως θέλεις.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία
Στη συνεδρία καταλαβαίνουμε τι πυροδοτεί το άγχος, πώς λειτουργεί στο δικό σου σώμα και στις δικές σου σκέψεις, και δουλεύουμε στρατηγικές που ταιριάζουν στη ζωή σου. Προσεγγίσεις όπως η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία έχουν καλά τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα στα αγχώδη προβλήματα.
Αν αισθάνεσαι ότι κινδυνεύεις ή σκέφτεσαι να βλάψεις τον εαυτό σου, μην περιμένεις: κάλεσε το 112 ή τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018.
Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ψυχολογική αξιολόγηση ή θεραπεία. Αν αντιμετωπίζεις κάτι που σε δυσκολεύει, η επικοινωνία με ειδικό μπορεί να βοηθήσει.
